Vissen in grote hoeveelheden kweken in bassins, en ze daarna in zee uitzetten. Dat idee lanceert een promovendus van Wageningen Universiteit in zijn proefschrift. Voor de tarbot, een zeldzaam geworden platvis die zich zowel bij sportvissers als lekkerbekken in een zekere populariteit mag verheugen, zou het werken.
‘In Japan is het uitzetten van gekweekte vis op zee al vrij normaal’, zegt prof. Adriaan Rijnsdorp, de aan Wageningen IMARES verbonden hoogleraar bij wie Claus Reedtz Sparrevohn promoveert. ‘Dat land kweekt de exclusieve Japanse flounder en zet die uit. In Europa gebeurt het in de binnenwater geregeld door hengelsportverenigingen, die voor hun leden de visstand willen verbeteren. Volgens Sparrevohns onderzoek zouden we die benadering ook kunnen gebruiken voor de tarbot, een vis die leeft in zee.’
Kwekers hebben de afgelopen decennia in de vingers gekregen hoe ze tarbotten kunnen verleiden tot voortplanting, en de eitjes kunnen opkweken tot consumeerbare exemplaren. ‘In de natuur sneuvelen verschrikkelijk veel dieren als larf of als klein visje’, zegt Rijnsdorp. ‘Die massaslachting kun je overslaan als je dieren in gevangenschap grootbrengt en daarna uitzet. Je kunt zo op een snelle manier de populatie verhogen.’
Sparrevohn onderzocht met veldproeven de overlevingskansen van gekweekte tarbotten van zeventien centimeter lang. ‘Hun overlevingskansen waren gelijk aan die van wilde dieren’, zegt Rijnsdorp. ‘Maar omdat het meer dan een jaar duurt om ze zo groot te laten worden is die methode te kostbaar. Het kost teveel voer, geld en tijd. Rendabel is wel het uitzetten van jongere exemplaren met een lengte van acht centimeter. Het probleem dat daarbij de kop opsteekt is dat de jonge dieren vlak nadat ze zijn uitgezet een verhoogde kans hebben te sneuvelen.’
De vissen weten nog niet hoe ze zich in de natuur moeten gedragen, ontdekte de promovendus. Als de tarbotten echter een dag kunnen acclimatiseren in een kooi in hun natuurlijke omgeving, zonder dat ze daarbij risico lopen, leren de jonge dieren op de één of andere manier wel bijtijds hoe ze zich in hun natuurlijke leefmilieu moeten gedragen. Rijnsdorp denkt dat de methode op lokaal niveau de visstand kan verbeteren, maar gelooft voorlopig niet dat het uitzetten van vis het probleem van de overbevissing kan oplossen. ‘In de visserij gaan we niet goed om met ons natuurlijk kapitaal’, zegt de hoogleraar. ‘We moeten de visserijinspanning terugbrengen. Dat moet prioriteit hebben. Het uitzetten van kweekvis om aan te vullen wat we teveel uit de natuur halen is geen structurele oplossing.’