In het blog van ZeeinZicht vertellen zeeonderzoekers hun belevenissen. Elke week komt een andere onderzoeker aan het woord. Deze week is dat Martin Baptist van Wageningen IMARES.
Foto: Peter Barlow en Jannes Heusinkveld besturen de camera vanuit een van de vergaderzalen van Paal 9 (foto: Hans Verdaat)
Afgelopen week hebben we de wadwebcam getest. We willen deze zomer namelijk vogels gaan bespieden die op het Balgzand naar voedsel zoeken. Dat willen we doen met een webcam op het wad, vastgemaakt op een hoge paal. Omdat vogels niet alleen overdag eten, maar ook 's nachts, moet de webcam ook in het donker mooie beelden kunnen maken. We willen de camera daarom eerst goed uitproberen in allerlei omstandigheden. Voor de test was de leverancier van de camera, Peter Barlow van Outersight Ltd., helemaal uit Engeland gekomen om te helpen. Hij werd bijgestaan door zijn collega, Jannes Heusinkveld uit Utrecht.
Natuurlijk giet het van de regen als we 's middags vertrekken. We willen de test op het strand uitvoeren om de situatie op het Balgzand zo goed mogelijk na te bootsen, maar om nou de hele middag en avond in de regen te zitten....... Als we bij het strand aankomen is Ron, de uitbater van de strandkiosk onderaan Paal 9, net bezig om de nieuwe vergaderzalen op het strand op te bouwen. Als we een praatje met hem maken stelt hij voor om de test vanuit een van de spiksplinternieuwe vergaderzalen uit te voeren. Dat laten we ons geen tweede keer zeggen!
Algauw hebben we ons droog en uiterst comfortabel geinstalleerd in een van de zalen. Helaas moet er nog wel iemand naar buiten om de testopstelling op te zetten. Tja, en wie loopt er dan ineens weer in de gietende regen buiten.....ik dus! Met twaalf reflecterende PVC-buizen en een GPS ploeter ik door het zand. De eerste paal moet op 50 meter van de camera geplaatst worden en de laatste op 250 meter. Mijn Sovon-collega Bruno Ens heeft een opgezette scholekster meegenomen met kleurringen om zijn poten en deze zetten we neer. We willen testen of we de kleurringen om de poten van deze vogel kunnen aflezen. Maar lang laten we de opgezette vogel niet staan, want alleen levende vogels kunnen goed tegen de regen.
Nu kan de test dus echt beginnen. We proberen eerst de reflecterende paal op 50 meter in beeld te krijgen. Dat is geen enkel probleem, we kunnen zelfs de streepjescode op de PVC-buis aflezen! Ook de palen op 100, 150 en 200 meter komen prachtig in beeld. En het aflezen van de kleurringen op onze testvogel is een fluitje van een cent. Overmoedig geworden door de resultaten, richten we de camera daarna op een strekdam op zo'n 650 meter van de strandtent. Zonder moeite zien we daar levende scholeksters naar voedsel zoeken en een groep eidereenden in zee zwemmen. Dit is echt spectaculair! Vol goede moed sluiten we de tent om terug te komen als het donker is.
Wanneer we 's avonds om 22:00 u terug komen voor de nachttest, zakt de moed ons echter in de schoenen. We zien vooral veel ruis in beeld! Een zwart vlak met kleine witte stipjes is alles wat we uit de camera krijgen. Een donkere vogel op een donker strand in een donkere nacht is blijkbaar toch iets te veel van het goede. Wat we ook proberen, er is geen herkenbaar beeld te krijgen. Met Peter besluit ik om de test te staken. Voor filmen in het donker hebben we blijkbaar echt hulplicht nodig. Dat is balen, want dat vreet energie en op het Balgzand hebben we geen behulpzame strandtenteigenaar. De energie moet daar van zonnecollectoren en brandstofcellen komen. De hele nacht bijlichten zit er dan dus niet in. Waarschijnlijk zullen we moeten overstappen op een infraroodflitser en een infrarood-gevoelige camera. Toch goed dus dat we deze test hebben uitgevoerd!
Martin Baptist
Het onderzoek:
Voor grote aantallen wadvogels is de Waddenzee een van de belangrijkste gebieden ter wereld. Om deze vogels goed te kunnen beschermen is het belangrijk om te weten waar, wat en hoeveel ze op het wad eten. Schelpdieren en wormen in de bodem van het wad vormen het belangrijkste voedsel voor wadvogels. Maar niet overal op het wad vind je evenveel voedsel en sommige voedselbronnen zijn slechts een deel van het jaar beschikbaar. Hoewel we heel goed bijhouden hoeveel vogels er zijn in het hele waddengebied, weten we niet precies waar de verschillende vogelsoorten hun voedsel vinden. Dit komt doordat het waddengebied een intergetijdegebied is, en door eb en vloed de verspreiding van vogels steeds weer verandert. Daarnaast zijn er grote verschillen in de aantallen en de verspreiding van de vogels in de loop van het seizoen.
Om deze steeds veranderende verspreiding in beeld te brengen door op het wad te gaan kijken met mensen, zou veel te veel verstoring met zich meebrengen. Daarom willen we onderzoeken of het gebruik van camera's en radarsystemen ons kan helpen bij het in kaart brengen van de vogelverspreiding tijdens het voedsel zoeken. Dat gaan we eerst uitproberen op het Balgzand. Tegelijkertijd zullen er andere onderzoekers kijken naar de bodemdieren op het Balgzand. Zij onderzoeken welke wormen en schelpdieren er te vinden zijn en op welke plaatsen ze het meeste voorkomen. Zo hopen we ook te weten te komen waarom de vogels naar bepaalde plaatsen toe gaan om te eten.
Meer informatie:
Het onderzoek van Martin Baptist vormt een onderdeel van het NWO Zee en Kust programma dat zich richt op veranderingen in de Waddenzee.
Onderzoeksproject: Monitoring abundance, composition, development and spatial variation in macrozoobenthos and birds.
Subsidieverstrekker: NWO-ZKO
Bron: www.zeeinzicht.nl