Fork naar farm

Binnen het project Fork naar Farm is een consortium van viskwekers, samen met het CBL (Centraal Bureau Levensmiddelenhandel) en de Kennemervisgroep als klankbordpartners, aan de slag met duurzaamheid en innovatie binnen de Nederlandse visproductie. Wageningen Imares ondersteunt het consortium met expertise en onderzoekswerk.


“Fork naar Farm” heeft als doel om duurzame productie van fork naar farm te begeleiden voor Afrikaanse meerval en voor een nieuwe kweeksoort: Yellowtail Kingfish.


Doel van het project is om een steun in de rug te zijn voor de Nederlandse viskweeksector, die momenteel moeilijke tijden doormaakt. Concurrentie vanuit het verre buitenland, snel stijgende grondstofprijzen (voer, energie) en dalende afzetprijzen van het eindproduct, dwingen Nederlandse kwekers tot verbetering van hun concurrentiepositie. De laatste jaren neemt het aantal kwekers af. De vraag is hoe het tij gekeerd kan worden en de startmogelijkheden en overlevingskansen voor nieuwe kwekers te vergroten.

Want de belangstelling van ondernemers is groot. Aquacultuur is mondiaal gezien immers al jaren de snelst groeiende tak van voedselproductie, en binnen het beleid van de EU is de ontwikkeling van een duurzame visserij en aquacultuur één van de speerpunten. Nederland lijkt technisch gezien de mogelijkheid te hebben om op duurzaamheid te scoren, juist vanwege de unieke viskweektechnieken in recirculatiesystemen. Ons klimaat heeft deze ontwikkeling ooit in gang gezet. Te grote temperatuurschommelingen in ons oppervlakte-water in combinatie met vissoorten als paling en meerval, die bij hoge temperaturen optimaal groeien, waren de belangrijkste redenen om ca. 30 jaar geleden vis te gaan kweken aan land in geïsoleerde gebouwen. Nu worden de positieve aspecten van recirculatiekweek mondiaal erkend, en zie je in verschillende sectoren een verschuiving plaatsvinden. Recirculatiekweek is in principe overal mogelijk. Je kunt dus naast je afzetmarkt gaan produceren (supervers), wat logistiek veel prettiger is en transportkosten voorkomt. Genoeg positiefs te melden dus om de afzet van recirculatievis te ondersteunen. Toch blijkt in de praktijk maar al te vaak dat de aansluiting met de markt en het verkopen van het eindproduct, een belangrijk struikelblok is, want vooralsnog zijn prijs en kwaliteit de bepalende factoren voor de vishandel. Dit is een belangrijke reden waarom de enkele jaren geleden ontwikkelde milieukeur-labelling voor kweekvis tot op heden niet echt van de grond is gekomen. De markt was tot voor kort nog niet rijp voor duurzame kweekvis. Maar maatschappelijke druk, met name vanuit supermarktorganisaties, NGO’s zoals milieu- en natuurorganisaties, heeft voor een omslag gezorgd. In de visserijsector, waar de situatie blijkbaar veel urgenter was, is MSC-certificering nu al een hot item, en van toenemende invloed op de markt en de prijsvorming.
 
Voor kweekvis staat duurzaamheidscertificering op dit moment weer in de steigers. Aangestuurd door de supermarktketens, zijn verschillende grote productieketens wereldwijd, druk bezig om deze certificering vorm te geven. In Nederland vertegenwoordigt het CBL de retailsector. In 2007 is “duurzame vis” prominent op de agenda van het CBL geplaatst. Resultaat is het zeven stappenplan “Vis Beter”, waarin de Nederlandse retail kiest voor GlobalGAP (en misschien wel meer) als kwaliteitssysteem voor kweekvis. Globalgap is één van de initiatieven die op het gebied van duurzaamheid, de productievoorwaarden vaststelt, gericht op voedselveiligheid en hygiëne (met oa een duurzaamheidscope in de picture). Deze standaard wordt uitgewerkt per vissoort en is al geïmplementeerd voor zalm, forel en garnalen op mondiaal niveau. Sinds april zijn ook de standaarden voor de kweek van pangasius en tilapia operationeel. Speciale aandacht is er voor milieuaspecten en voor dierenwelzijn met focus op de afdoding van kweekvis.

Voor toelevering aan de retail, zal op niet al te lange termijn, de standaard als “license to produce” gaan fungeren. “Fork naar Farm” heeft als doel om duurzame productie van fork naar farm te begeleiden voor Afrikaanse meerval, en voor een nieuwe kweeksoort, Yellowtail Kingfish.

Hierbij zal onder andere worden ingezet op het ondersteunen van de discussies rondom de nieuwe duurzaamheidlabels en het ontwikkelen van een tool om een duurzame RAS-productie te garanderen. Het resultaat van het project is een praktische handleiding die aangeeft op welke manier duurzame visproductie in Nederland mogelijk is.
Het project kan zich werkelijk geslaagd noemen wanneer de Nederlandse sector zich er uiteindelijk mee zou weten te onderscheiden in de markt, en haar concurrentiepositie zou kunnen verbeteren. 
Fork naar Farm heeft inmiddels haar eerste jaar achter de rug. De handleiding wordt naar verwachting nog in 2009 afgerond. Sinds juli zwemmen in Yerseke yellowtails rond, waarmee dit najaar de eerste experimenten worden gestart.
  
Print deze pagina

Contact
Oliver Schneider
visitekaartje
oliver.schneider@wur.nl
»  meer Contact