In de Nederlandse kustwateren vindt mosselzaadvisserij plaats. Deze wateren herbergen ook belangrijke natuurwaarden en de meeste wateren zijn derhalve aangewezen als natuurgebied in het kader van de Natuurbeschermingswet of de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn.
Op 21 oktober 2008 sloten het Ministerie van LNV, de mosselsector en natuurorganisaties het convenant ‘Transitie mosselsector en natuurherstel in de Waddenzee’, waarin de partijen overeenkomen dat zij gezamenlijk toewerken naar een mosselsector die onafhankelijk is van de bodemzaadvisserij in 2020. De mosselsector maakt daartoe gebruik van een nieuwe manier van zaadwinning met mosselzaadinvangsystemen (MZI).
In 2006 leverde dit 1,1 miljoen kg zaad, in 2007 2,2 miljoen kg en in 2008 4,2 miljoen kg. Het opschalen van het areaal MZI’s in de Westelijke Waddenzee, in combinatie met mosselpercelen en toenemend areaal wilde mosselbanken heeft mogelijk ecologische gevolgen. Kennislacunes betreffen effecten van MZI’s op de omgeving:
- de beschikbare hoeveelheid voedsel door filtratie van algen en teruglevering van voedingsstoffen voor algen,
- de bodemstructuur en bodemdieren door uitzinking van mosselfeces,
- de vorming van mosselzaadbanken door aanwezigheid van MZI-systemen en
- verstoring of aantrekking van vogels en zeehonden door MZI-activiteiten.
- Daarnaast kan door slijtage en schade zwerfvuil ontstaan in de vorm van microplastics, boeien, touwen of netten. Deze objecten of stoffen zouden nadelig kunnen zijn voor organismen in het mariene milieu.
- En als laatste is het betrouwbaar schatten van totale hoeveelheid MZI mosselen van belang voor modelberekeningen en voor het verloop van de transitie.
Deze 6 onderwerpen worden door IMARES onderzocht in een project dat wordt gefinancierd door LNV en waarin samenwerking is voorzien met het NIOZ, NIOO-CEME en Deltares.